Bu sayfada
Satranç saati nasıl kullanılır
Bu sayfa bir satranç tahtası değil, yalnızca saattir. Tahta gerçek, saat ise telefonda ya da bilgisayarda: okulda, kulüpte, kafede ya da evde oynarken masanın ortasına bir telefon koymak çoğu zaman yeter.
- Bir süre seç ve Saati başlat’a bas. İki büyük düğme açılır; üstteki düğme karşında oturan oyuncunun okuyabilmesi için ters çevrilidir.
- Önce Siyah dokunur. Bu, gerçek maçtaki gibi Beyaz’ın saatini çalıştırır.
- Her hamleden sonra kendi tarafına dokun. Senin saatin durur, rakibinin saati işler.
- Hakeme bir şey soracaksan Duraklat’ı, yanlışlıkla başka yere dokunmamak için Tam ekran’ı kullan.
Bilgisayarda sol Shift tuşu Beyaz, sağ Shift tuşu Siyah’tır; Boşluk çalışan saati değiştirir. Son 10 saniyede saat tik sesi çıkarır ve süre bitince bir ses duyulur; ses açıkken telefonun sessiz modda olmadığından emin ol.
Süre yazımı: 5+3 ne demek
Satranç sürelerini dakika + saniye olarak yazar: 5+3, herkese 5 dakika ve her hamleden sonra 3 saniye eklenir demektir. Türkçe satranç kaynaklarında da bu İngilizce adlar kullanılır; aşağıdaki gruplar chess.com ve lichess’in ayırımıyla aynıdır.
| Tür | Sık kullanılan süreler | Bir oyun yaklaşık |
|---|---|---|
| Bullet (mermi) | 1+0, 2+1 | 2-5 dakika |
| Blitz (yıldırım) | 3+0, 3+2, 5+0, 5+3 | 6-15 dakika |
| Rapid (hızlı) | 10+0, 10+5, 15+10 | 20-45 dakika |
| Klasik | 30+0, 90+30 | bir saat ve üstü |
Saatin üstündeki hazır düğmeler İngilizce adlarıyla durur (1+0 Bullet, 3+2 Blitz, 5+0 Blitz, 5+3 Blitz, 10+0 Rapid, 15+10 Rapid, 30+0 Classical, 90+30 Classical). Başka süre için dakika ve artış kutularına yaz. Hamle başına 30 saniye verilen oyun için dakikayı 0,5, artışı 30 yap.
Reklam
Artış, gecikme ve Bronstein
- Artış (Fischer): her hamleden sonra saniyeler saatine eklenir; hızlı oynayarak süre biriktirebilirsin. İnternette ve çoğu turnuvada kullanılır.
- Gecikme: saatin saymaya başlamadan önce o kadar saniye bekler. Gecikme içinde yaptığın hamle süreden yemez, ama hiçbir zaman süre kazanmazsın.
- Bronstein: hamleden sonra harcadığın süre, gecikmeyi aşmamak şartıyla sana geri verilir. Gecikme gibi, başlangıçtaki süreni aşmaz.
Saat kuralları
- Saate, hamleyi yaptığın aynı elle ve hamle bitince bas.
- Süren biterse oyunu kaybedersin; ancak rakibinin elindeki taşlarla mat yapması hiçbir şekilde mümkün değilse oyun berabere biter.
- Rakibin hamle yaparken onun saatine dokunamaz ya da saate bastırıp tutamazsın.
- Turnuva kuralları değişir: okul ve il turnuvalarında Türkiye Satranç Federasyonu’nun ve hakemin kuralları geçerlidir, tur başlamadan hakeme sor.
Gerçek bir saat gerekir mi
Arkadaşlarla, evde ya da okulda oynanan oyunlarda ortaya konan bir telefon, özellikle tam ekranda, yeterlidir. Kulüplerde ve resmî turnuvalarda fiziksel düğmeli dijital saat kullanılır, çünkü telefon ekranı yanlışlıkla kilitlenebilir ya da çarpılabilir. Satın alacaksan artış ve gecikmeyi destekleyen bir model seç; birçok turnuva bunu ister. Fiyat bakmak için buradan bir mağaza önermiyoruz.
Özet
5+3 gibi bir süre seç, Saati başlat’a bas ve her hamleden sonra kendi tarafına dokun; ilk dokunuşu Siyah yapar. Artış hamleden sonra süre ekler, gecikme sayımı bekletir, Bronstein harcadığını geri verir. Son on saniyede saat ses çıkarır ve her oyuncunun hamle sayısını gösterir.